IPCC Özel Raporu 2018-11-14T10:07:20+00:00

IPCC 1,5 oC Özel Raporu  Bilgi Notu

 

Küresel hava sıcaklığı artışını 2oC, mümkünse 1,5oC ile sınırlamak için hemen hemen tüm ülkeler Paris Anlaşması çatısı altında toplanmış olsa da, şu iki soru hâlâ cevap beklemektedir:

  • Dünya bu sıcaklık hedefine nasıl ulaşabilir?
  • Ulaşamazsa ne olur?

IPCC’nin görevlendirdiği 41 ülkeden 90 uzmanın 6000’den fazla makaleyi inceleyerek hazırladıkları “Global Warming of 1,5oC” adlı rapor bu soruları ve daha fazlasına yanıt vermiştir.

 Raporla İlgili Bilinmesi Gereken 8 Şey               

 Isınmanın 1,5oC’yle Sınırlandırılması Büyük ve Acil Dönüşüm Gerektirmektedir.

2016 yılında yaklaşık olarak 52 GtCO2e olan küresel emisyon miktarının 2030 yılına kadar 58 GtCO2e olacağı öngörülüyor. 1,5oC hedefinin tutturulması için yıllık emisyonlar 2030 yılına kadar yaklaşık olarak yarı yarıya (25-30 GtCO2e) indirilmelidir. 1,5oC hedefini tutturmak teknik olarak mümkün olsa da, emisyonları azaltmak için ciddi teknolojik gelişmeler gerekmektedir. Örneğin, 2050 yılına kadar toplam elektrik ihtiyacının %70-85’i yenilenebilir enerji kaynaklarından tedarik edilmelidir. Ulaştırma sektörü için enerji verimliliği ve yakıt değiştirme önlemleri kritik öneme sahip olacaktır. Enerji talebini azaltmak ve gıda üretiminin verimliliğini artırmak, beslenme alışkanlıklarını değiştirmek ve gıda kaybını ve atıkları azaltmak da emisyonları azaltma potansiyeline sahiptir.

 

Rapor aynı zamanda, iddialı iklim eylemlerinin ortak refah ve ekonomik istikrar için daha fazla fayda sağladığını da vurguluyor. Kötü tasarlanmış politikalar bazı şeylerden ödün verilmesine sebep olabiliyor. Yapılan araştırmalara göre iddialı iklim eylemleri 65 milyon istihdam ve 26 trilyon $ iş hacmi oluştururken, hava kirliliği kaynaklı 700.000 ölümün önüne geçebilmektedir.

  • Gerekli Azaltım İçin Düşük Karbonlu Ekonomiye Geçiş Şart!

Geçmişte belirli teknolojilerde veya sektörlerde hızlı değişim örnekleri olsa da, yakın tarihimizde, sıcaklık artışını 1,5oC’yle sınırlamak için gerekli olan skalada değişim örneği hiçbir sektörde bulunmamaktadır. Başka bir deyişle, bu güne kadar görülmemiş hızda teknolojik geçişlere ihtiyacımız var. Bu teknoloji geçişinin çeşitli coğrafyalarda enerji sektöründe, endüstrilerde, arazi kullanımı ve kentleşme için de yapılması gerekecek.

Bu büyük geçişin gerçekleşmesi, düşük karbon teknolojilerinde ve verimliliğinde önemli yeni yatırımlar gerektirecektir. Rapor, 1,5oC hedefinin karşılanması durumunda, düşük karbonlu enerji teknolojisine ve enerji verimliliğine yapılan yatırımların, 2015 seviyelerine kıyasla 2050 yılına kadar yaklaşık beş kat artacağını gözler önüne seriyor.

  • “Isınmayı 1,5oC’ye Sınırlamak” Farklı Sonuçlar Anlamına Gelebilir.

Sıcaklık artışını 1,5oC ile sınırlamak çoğu modelleme senaryosuna göre (90 tanesinden 81’i) şimdilik zor gibi gözüküyor. Eğer 1,5oC hedefi birkaç yıl için aşılırsa ve daha sonra tekrar 1,5oC nin altına inilse bile bu durum bazı türlerin yok olmasına sebep olabilir.

1,5oC’lik sıcaklık artışının etkileri, seçilen emisyon azaltma faaliyetlerine de bağlı olacaktır. Örneğin, siyah karbonun daha hızlı bir şekilde azaltılması, Arctic’de kar ve buz kaybına neden olabilir.

  • 1,5oC Isınma Herkes İçin Güvenli Değil!

Rapora göre 1,5oC lik artış, özellikle düşük rakımlı yerleşim bölgelerinde insan sağlığı açısından önemli etkilere yol açacaktır. Bu durum ilk olarak yaşadığı yeri terk etmek zorunda kalacak olan fakir ve savunmasız halkı geçim zorluğu, sağlık sorunları ve yoksulluk olarak etkileyecek.

  • 0,5oC Ne Kadar Önemli?

Rapor, 1,5oC lik artış ile 2oC lik artış arasında göründüğü kadar düşük bir fark olmadığını, yarım derecenin bile dünya ekosistemi üzerinde ciddi hasarlar bırakabileceğini belirtmektedir.

  • Emisyonlar Yüzyılın Ortasında Sıfırlanmalı.

Önümüzdeki on yılda yüksek emisyon azaltımlarına ek olarak, net CO2 emisyonlarının ortalama olarak yüzyılın ortasına kadar sıfıra indirilmesi gerekecektir. Eğer 2040 yılında net-sıfır emisyona ulaşırsak ısınmanın 1,5oC ile sınırlandırılma olasılığı oldukça yüksektir.

Bu süreçte iklim değişikliğine yol açan tüm sera gazları ele alınmalıdır. Raporda, metan ve hidroflorokarbonlar (HFC’ler) gibi kısa ömürlü ancak küresel ısınma potansiyelleri yüksek sera gazlarının kritik rolleri belirtiliyor. Karbondioksit uzun vadede küresel ısınmadan sorumlu olmasıyla birlikte, diğer sera gazlarının azaltılması, hava kirliliğinin azaltılması gibi önemli ortak faydalarla kısa vadede 1,5oC hedefine ulaşılabilir.

  • 1,5oC hedefine Giden Tüm Yollar Karbon Gideriminden Geçmektedir.

Rapor, sadece emisyonları azaltmakla kalmayıp, aynı zamanda karbonu atmosferden giderme ve depolama için çaba sarf etmemiz gerektiğini açıkça gösteriyor. Hem sıfır karbonlu siteme geçiş için hem de olası bir 1,5oC hedef aşımını telafi etmek için karbon giderimi önemli bir rol oynamaktadır. Raporda incelenen tüm senaryolar farklı seviyelerde de olsa karbon giderimine dayanır (100-1000 GTCO2e). Rapor, böyle bir ölçekte karbon gideriminin daha önce gerçekleştirilmemiş olduğunu ve bu durumun ısınmayı 1,5oC’ye sınırlama hedefimiz açısından büyük bir risk olduğunu belirtiyor.

  • Ülkeler, Şehirler, Özel Sektör, Bireyler: Eylemlerini Gecikmeksizin Güçlendirmek Zorundadırlar.

Toplumda dönüşüm olmadan iddialı emisyon azaltımlarının hızlı bir şekilde uygulanması ve 1,5oC hedefinin tutturulması imkansız olmasa da, son derece zor olacaktır. 2030 yılından sonra ülkelerin mevcut ulusal iklim hedeflerini yerine getirmeleri ve emisyonlarını azaltmaları durumunda bile, 2045’ten önce sıfır emisyon seviyesine kadar olan emisyonların azaltılmasıyla ilgili zorluklar göz önüne alındığında, ısınmanın hala 1,5oC’yi aşması muhtemeldir. Bu nedenle, tüm ülkeler ve devlet dışı aktörler gecikmeden katkılarını güçlendirmek zorunda kalacaklar.